Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 2025-2027 yıllarında uygulanacak bitkisel üretim desteklemeleri ve diğer bazı tarımsal desteklemelere ilişkin düzenleme, 29 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Bu düzenlemeyle tarımsal üretimin desteklenmesi ve verimliliğin artırılması hedefleniyor.
Tarım ve Orman Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, bitkisel üretim destekleri 3 yıllık bir dönem için açıklandı ve destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidildi. Bu kapsamda, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticiler destek alabilecek.
Yeni Destekleme Modeli ve Üreticilere Getirdiği Yenilikler
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile tarım sektöründe yeni bir dönem başlıyor. Yeni model sayesinde çiftçiler, üretim döneminden önce hangi havzada, hangi ürüne ne kadar destek alacaklarını bilme imkânına kavuşacaklar. Bu sayede, üretim planlaması daha öngörülebilir ve sağlıklı hale gelirken, plansız üretimin olumsuz etkileri azaltılacak. Üreticilerin destek tutarlarını net bir şekilde görmeleri, daha planlı ve verimli bir üretim sürecini destekleyecek.
Destekleme Programının Temel Amaçları
Yeni destekleme programının temel amaçları arasında tarımsal üretimin ve gıda arz güvenliğinin sürdürülebilirliğini sağlamak, üretim planlamasına katkıda bulunmak, verim ve kaliteyi artırmak, çevreci tarım yaklaşımlarını desteklemek ve uygulanan politikaların etkinliğini artırmak yer alıyor. Program, ülke ihtiyacının yerli üretimle karşılanmasını, verim ve kalitenin artırılmasını ve üreticilerin maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıklarından korunmasını hedefliyor.
Destekleme Modelindeki Yenilikler
2025-2027 yılları arasında uygulanacak bitkisel üretim destekleme programı, ilk kez 3 yıllık bir süreyi kapsayacak şekilde düzenlendi. Program, daha sade ve etkin hale getirildi. Çiftçiler için geleceğin öngörülebilir olması adına destek kararı, 3 yıllık olarak belirlenmiş olup, birim destek katsayı değeri ve destekleme tutarı her yıl yeniden değerlendirilecek.
Yeni destekleme modelinde, bitkisel üretim yapan üreticilere üç tür destek sağlanacak:
- Temel Destekler: Ürünler, üretim maliyetlerine göre kategorilere ayrıldı ve her kategori için destek katsayısı belirlendi. 2025 üretim yılı için destek katsayı değeri dekarda 244 lira olarak açıklandı. Tüm ürünler için mazot maliyetinin %50’si ve gübre maliyetinin %25’i karşılanacak. Örneğin, arpa ve buğday üreten çiftçilere dekara 317,2 lira destek sağlanacak.
- Planlı Üretim Desteği: Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından belirlenen ürünleri (arpa, aspir, ayçiçeği, buğday, kolza, fasulye, mercimek, mısır, nohut, pamuk, patates, soğan, soya ve yem bitkileri) havzasında üreten çiftçilere, temel desteğe ek olarak ek destek ödemesi yapılacak. Örneğin, buğday üreticilerine sağlanan destek 185 TL’den 634 TL’ye, yağlık ayçiçeği üreticilerine ise 206 TL’den 732 TL’ye yükseltildi.
- Üretimi Geliştirme Desteği: Verim ve kalitenin artırılması için sertifikalı tohum kullanımı, organik tarım ve iyi tarım uygulamaları gibi kriterler üzerinden destek sağlanacak. Ayrıca, lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği, Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin %75’i olarak ödenecek.
Hedeflenen Havzalar ve Desteklenen Ürünler
Örneğin, Yozgat ilinde belirlenen havzalarda arpa, aspir, ayçiçeği, buğday, mercimek, nohut, patates ve yem bitkileri gibi ürünler desteklenecek. Her bir ilçede desteklenen ürünler ve planlı üretim kapsamındaki destekler detaylandırıldı.
Bu yeni destekleme modeli ile tarımda daha planlı ve verimli bir üretim süreci sağlanması, çiftçilerin maliyetlerinin düşürülmesi ve verimliliğin artırılması amaçlanıyor. Tarım sektöründe bu yeniliklerle birlikte üreticilere daha öngörülebilir bir destek sistemi sunularak, sektörün sürdürülebilirliği ve verimliliği artırılacak.